Historiapojazdu.gov.pl: niezbędnik kupującego auto

projekty
Igor Ryciak Igor Ryciak

Wybór używanego samochodu jest jak gra w pokera. Wymaga ogromnej wiedzy o rynku, doświadczenia, a przede wszystkim znajomości trików stosowanych przez sprzedających. Serwis Historia Pojazdu, stworzony przez COI, pomaga uniknąć oszustw.

Większe i mniejsze szwindle zdarzają się nawet w przypadku, gdy auto jest wystawione na sprzedaż przez komis samochodowy. Osoba, która planuje zakup auta z drugiej ręki, a nie jest z zawodu rzeczoznawcą samochodowym, musi albo zaufać swojemu szczęściu, albo mieć zaprzyjaźnionego mechanika, który fachowym okiem oceni stan pojazdu.

Jak zapobiegać oszustwom

To drugie rozwiązanie wiąże się jednak z dodatkowymi kosztami. W efekcie często dopiero po sfinalizowaniu transakcji nowy właściciel samochodu odkrywa smutną prawdę na jego temat. Dowiaduje się, przez co auto przeszło i jaki jest jego prawdziwy przebieg. Szybko może się okazać, że wydatki na niezbędne naprawy są zbliżone do wartości zakupu pojazdu.

A przecież oprócz strat finansowych, są jeszcze kwestie bezpieczeństwa. Samochód po kolizji albo nadmiernie wyeksploatowany to większe ryzyko wypadku dla kierowcy, pasażerów i innych osób na drodze.

Prawdziwą plagą i swego rodzaju polską „specjalnością” jest cofanie liczników przebiegu. Nie jest to zakazane prawnie, zabronione jest tylko ukrywanie tego faktu podczas sprzedaży auta (czyli oszustwo zagrożone nawet więzieniem). Problem w tym, że udowodnienie takiego przekrętu jest niezwykle trudne. We współczesnych samochodach liczniki są elektroniczne. Ich „korekta” polega na podłączeniu laptopa do wtyczki i nie pozostawia żadnych śladów. W internecie roi się od ofert cofania liczników. Cena za taką usługę to od 100 do kilkuset złotych.

Historia z rejestru CEPiK

Czy jest na to wszystko rada? By uniknąć tego typu przykrych niespodzianek można skorzystać z e-usługi stworzonej w Centralnym Ośrodku Informatyki. Historiapojazdu.gov.pl to koniec monopolu sprzedawcy na informacje na temat oferowanego pojazdu. Teraz każdy może przez internet poznać historię dowolnego samochodu zarejestrowanego w Polsce. Wystarczy, że zna numer VIN, datę pierwszej rejestracji oraz numer rejestracyjny.Teraz każdy może przez internet poznać historię dowolnego samochodu zarejestrowanego w Polsce. Wystarczy, że zna numer VIN, datę pierwszej rejestracji oraz numer rejestracyjny.

Historiapojazdu.gov.pl to nowa usługa. Jeszcze niedawno rejestry działały poza zasięgiem zwykłych ludzi, a dostęp do nich miały tylko podmioty profesjonalne – policja, straż pożarna, komornicy, przedsiębiorcy. Uzyskanie informacji wymagało wypełnienia drukowanego wniosku, który był następnie rozpatrywany przez urzędnika, który wydawał dane na płycie CD.

Otwieramy dostęp do informacji

- W COI żyjemy ideą, żeby otworzyć rejestry na potrzeby obywateli i tworzyć na ich bazie usługi online – mówi Marcin Malicki, Dyrektor Pionu Rozwoju Produktów i Usług w COI.

Pierwszym krokiem w tym kierunku był katalog potencjalnych usług możliwych do uruchomienia w oparciu o rejestr CEPiK. - Przygotowaliśmy go na podstawie wielu rozmów z organizacjami związanymi z rynkiem ubezpieczeń, środowiskiem kierowców i nauczycieli jazdy oraz przedsiębiorcami z branży motoryzacyjnej. Ludzie, którzy w przyszłości mieliby z tych usług korzystać, opowiadali nam o swoich oczekiwaniach i weryfikowali nasze pomysły. Dokładnie zapoznaliśmy się też z rozwiązaniami komercyjnymi, działającymi na świecie, takimi jak carfax czy autoDNA. Przekonaliśmy się, że także w Polsce istnieje zapotrzebowanie na tego typu usługę – mówi Maciej Bartosiewicz, ekspert do spraw User Experience i projektant usług w COI.

Prawo dla obywatela

- Jednocześnie sprawdzaliśmy warunki formalno-prawne, na jakich usługi z naszego katalogu mogłyby zostać uruchomione. Początkowo blokował nas jeden z artykułów kodeksu drogowego. Później szef MSW określił w swoim rozporządzeniu zakres danych i informacji, które mogą być używane do celów komercyjnych i niekomercyjnych – mówi Marcin Malicki. - Bardzo ważna dla tego projektu była dobra współpraca z MSW. Dużym wsparciem była oficjalna strategia MSW, stworzona przy współpracy z COI – „Nowe Podejście” - dodaje. To właśnie w tym dokumencie pojawił się zapis, że rejestry państwowe mają być ukierunkowane na usługi dla obywateli i przedsiębiorców.

Marcin Malicki Marcin Malicki Dyrektor Pionu Rozwoju Produktów i Usług w COI

Już w trakcie zaawansowanych prac nad serwisem udało się włączyć do usługi informację o stanie przebiegu samochodów. Początkowo dostęp do tych danych wydawał się niemożliwy. Ale w międzyczasie Ministerstwo Infrastruktury ogłosiło nowe rozporządzenie. Na jego podstawie stacje diagnostyczne muszą podczas przeglądów spisywać stany liczników. - Dowiedzieliśmy się o tym i postaraliśmy się, by dane te były jednocześnie przekazywane do CEPiK. Dla stacji kontroli pojazdów jest to drobna czynność, za to CEPiK zyskał wielką funkcjonalność, którą wykorzystaliśmy w serwisie Historia Pojazdu - wspomina Marcin Malicki.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Serwis Historiapojazdu.gov.pl, który udostępnia dane z rejestrów CEPiK, musi oczywiście być w 100% bezpieczny, ponieważ są to dane wrażliwe. - Uzyskanie informacji na temat danego pojazdu jest możliwe tylko na podstawie numeru rejestracyjnego. Wymóg podawania numeru VIN i daty pierwszej rejestracji wprowadziliśmy właśnie ze względów bezpieczeństwa – mówi Michał Głowiński, Dyrektor Pionu Rozwoju Systemów COI. - Uniemożliwia to wykradanie tych danych np. przez internetowe roboty, w celu dalszego komercyjnego wykorzystania ich bez naszej wiedzy. Stosujemy standardowe i niestandardowe zabezpieczenia chroniące system zarówno przed próbami przejęcia zawartych w nim danych, jak i przed atakami czy próbami jego przeciążenia. Nie da się też włamać do systemu CEPiK po to, by zmienić zawarte w nim dane dotyczące konkretnego pojazdu, m. in. dlatego, że dane te są odseparowane od systemu” – zapewnia Michał Głowiński.

Serwis stworzony dla ludzi

Projektowanie samej strony internetowej poprzedziły badania potencjalnych użytkowników, którzy opowiadali o swoich potrzebach i wyobrażeniach o działaniu serwisu. Testom podlegały też kolejne wersje projektu.

- Przyszli użytkownicy przetestowali nasze pomysły w działaniu - mówi Maciej Bartosiewicz.

Przyniosło to konkretne efekty.

Serwis został zaprojektowany tak, żeby kluczowe informacje były zawsze na górze, na wyróżniającej się belce. Niżej znalazły się dane techniczne oraz timeline. - Pierwotnie timeline miał odwrotny przebieg. Na górze była teraźniejszość, na dole przeszłość. Ale taki układ był gorzej odbierany podczas badań. Wiele osób go nie rozumiało, stąd zmiana – mówi Maciej Bartosiewicz.

Maciej Bartosiewicz Maciej Bartosiewicz ekspert do spraw User Experience i projektant usług w COI

Dostęp do usługi jest szybki, prosty i darmowy. Nie wymaga logowania, zakładania profilu zaufanego czy składania wniosku. Strona www jest ascetyczna, a dzięki temu intuicyjna w nawigacji. Raport o sprawdzanym samochodzie można jednym kliknięciem przekształcić do formatu pdf albo wydrukować. Dostęp do strony jest możliwy z komputera, tabletu czy smartfona. Usługa jest też przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych.

W serwisie Historiapojazdu.gov.pl można znaleźć informacje o pojeździe, takie jak:

  • dane techniczne (pojemność i moc silnika, rodzaj paliwa)
  • terminy obowiązkowych badań technicznych, które przechodził pojazd, w tym informację, czy posiada aktualne badanie
  • odczyt licznika, zarejestrowany podczas badań technicznych (informacje o odczycie licznika są gromadzone od początku 2014 roku)
  • informację, czy posiada ważne obowiązkowe ubezpieczenie OC
  • liczbę właścicieli i województwo rejestracji
  • informację, czy pojazd był własnością firmy/organizacji, czy osoby prywatnej
  • informację, czy pojazd nie jest oznaczony obecnie w bazie jako kradziony

Serwis został uruchomiony w czerwcu 2014 roku. Blisko 1,3 mln zapytań skierowanych w pierwszym roku działalności  to najlepszy dowód, jak wielkie było zapotrzebowanie na tego typu usługę. Dlatego Centralny Ośrodek Informatyki intensywnie pracuje nad rozwojem rejestru CEPiK. Kolejne e-usługi ruszą już w 2016 roku.

 

O autorze

Igor Ryciak

Igor Ryciak

Redaktor naczelny serwisu coi.gov.pl i rzecznik prasowy COI. Dziennikarz z doświadczeniem w największych, ogólnopolskich mediach, m. in w "Newsweek Polska", "Przekroju" i "Gazecie Wyborczej". Pasję do polityki zamienił na pasję do nowych technologii.

Zobacz więcej artykułów tego autora

Zobacz również: