Bezpieczeństwo, odporność, współpraca. Dyrektorzy COI o cyfrowym państwie

Bezpieczeństwo cyfrowego państwa, współpraca administracji z biznesem i transformacja cyfrowa były tematami wystąpień przedstawicieli COI podczas Kongresu Bezpieczeństwo Polski – Total Security 2026 i Smart City Forum.

Rozwój cyfrowych usług publicznych wymaga dziś połączenia kilku perspektyw. Usługi muszą być wygodne dla użytkowników, ale jednocześnie bezpieczne, odporne i przygotowane na nieprzerwane działanie. Państwo powinno również zachować kompetencje niezbędne do kontrolowania kluczowych usług, nawet gdy korzysta z technologii dostarczanych przez rynek. Te wątki połączyły wystąpienia przedstawicieli COI podczas dwóch październikowych wydarzeń.

Radosław Maćkiewicz otworzył Kongres Bezpieczeństwo Polski – Total Security 2026 wspólnie z prezydentem Rzeszowa Konradem Fijołkiem. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na cyfrowy wymiar bezpieczeństwa państwa oraz rosnącą presję na jego infrastrukturę. Podkreślił, że COI, jako organizacja budująca i utrzymująca rejestry państwowe, obserwuje te zagrożenia z perspektywy cyberprzestrzeni.

Jednym z najważniejszych przesłań jego wystąpienia była potrzeba współpracy. Bezpieczeństwo nie jest zadaniem pojedynczej organizacji. Wymaga wymiany doświadczeń, dzielenia się wiedzą i wspólnego budowania odporności instytucji oraz całego państwa.

„Bezpieczeństwo absolutnie nie jest sportem indywidualnym. Bezpieczeństwo buduje się poprzez pracę zespołową, poprzez współpracę” – mówił Radosław Maćkiewicz.

Dyrektor Centralnego Ośrodka Informatyki zwrócił również uwagę, że bezpieczeństwo pozostaje jednym z priorytetów COI na każdym etapie życia cyfrowych usług: od ich projektowania po codzienne utrzymanie. Ataki na usługi państwa dotyczą bowiem nie tylko infrastruktury, lecz także obywateli korzystających z niej każdego dnia i ich zaufania do cyfrowej administracji.

Temat bezpieczeństwa rozwinął Jacek Siemiończyk, Zastępca Dyrektora COI, podczas panelu „Ekosystem bezpieczeństwa i nowe technologie” na Kongresie Bezpieczeństwo Polski – Total Security 2026. Debata odbyła się 22 października w Warszawie i dotyczyła m.in. współpracy administracji z firmami technologicznymi. Z perspektywy COI korzystanie z wiedzy i rozwiązań dostarczanych przez rynek powinno iść w parze z zachowaniem przez państwo kompetencji potrzebnych do zarządzania usługami, danymi i ryzykiem.

Bezpieczeństwo oznacza przy tym więcej niż ochronę przed cyberatakiem. Ważne są również odporność systemów, ciągłość ich działania oraz możliwość odtworzenia usług w przypadku problemów. Istotne pozostaje także ograniczanie zależności od pojedynczych rozwiązań technologicznych i dostawców. To podejście pozwala łączyć potencjał sektora prywatnego z odpowiedzialnością państwa za usługi, na których opiera się funkcjonowanie cyfrowej administracji.

O odpowiedzialności za cyfrową zmianę z innej perspektywy mówił Marcin Anaszewicz, Zastępca Dyrektora COI, podczas Smart City Forum. 21 października uczestniczył w panelu „Przywództwo i zarządzanie transformacją cyfrową – jak skutecznie prowadzić zmianę w administracji?”.

Jedną z kluczowych kwestii było przejście od projektu do usługi. Uruchomienie rozwiązania nie kończy odpowiedzialności organizacji. Rozpoczyna etap jego utrzymania i dalszego rozwoju, a także stałej troski o jakość oraz bezpieczeństwo. Dlatego już na początku potrzebne są jasno określona odpowiedzialność za usługę, sposób mierzenia jej efektów i zapewnienie środków na utrzymanie.

Drugim ważnym wątkiem była współpraca instytucji publicznych zamiast budowania osobnych kompetencji w każdej z nich. Wspólne standardy i komponenty mogą ograniczać obciążenia techniczne po stronie urzędów, podczas gdy odpowiedzialność za lokalne procesy i obsługę mieszkańców pozostaje blisko użytkownika.

Ostateczną miarą powodzenia transformacji nie powinna być jednak liczba uruchomionych systemów. Ważniejsze jest to, czy obywatel może dzięki nim sprawnie załatwić swoją sprawę. Cyfrowe usługi powinny być projektowane w taki sposób, aby użytkownik nie musiał znać struktury administracji ani zastanawiać się, która instytucja odpowiada za poszczególne elementy procesu.

Wystąpienia przedstawicieli COI pokazały różne wymiary odpowiedzialności za cyfrowe państwo: od współpracy na rzecz jego bezpieczeństwa, przez świadome korzystanie z technologii dostarczanych przez rynek, po zarządzanie usługami przez cały okres ich działania.

Łączy je wspólny cel: tworzenie cyfrowych usług publicznych, które są bezpieczne, odporne na zakłócenia i odpowiadają na rzeczywiste potrzeby obywateli.